سرخ ولیک         Crataegos monogina
گیاهی است درختچه ای و چند ساله که در نواحی جنگلی و حاشیه مراتع ییلاقی استان وجود دارد.
اجزا مورد مصرف این گیاه در صنایع داروسازی گل ، میوه و برگ می باشد.
مواد موثره اصلی این گیاه شامل ساپونین های ترپنوییدی،هیپروزید و ویتکسین می باشد.
خواص دارویی آن شامل :کاهنده فشار خون و تنظیم کننده گردش خون،درمان نارسایی های خفیف قلبی و زیادی فشار خون،افزایش جریان خون محیطی در ناحیه سر،عضلات اسکلتی و کلی ،کاهنده جریان خون محیطی در ناحیه پوست و دستگاه گوارشی است.
عوارض جانبی: بیماران تحت درمان با دارو های قلبی و عروقی به اثرات سرخ ولیک حساس بوده و عوارضی نظیر تهوع، خستگی و تعریق ایجاد می شود. مصرف زیاد سبب برادیکاردی و کاهش عملیات تنفسی می گردد.
 محصولات تجاری آن شامل :قطره کراتاگوس و اولئا کرات بوده و کاربرد های غیر دارویی آن در صنایع چوب و همچنین به عنوان گیاه زینتی در پارک ها استفاده می شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران





رازیانه        Foeniculum vulgare

گیاهی است علفی و چند ساله که به صورت خودرو در اراضی دشتی استان و نواحی ییلاقی استان وجود دارد.
اجزا مورد مصرف گیاه در صنایع داروسازی میوه آن بوده و از سایر پیکر رویشی این گیاه پس خشک شدن توسط روستاییان مصرف می گردد در ضمن منطقه مازندران،منطقه مناسبی برای کشت این گونه می باشد.
مواد موثره اصلی آن شامل :آنتول ، استراگول و متیل شادیکول می باشد.
خواص دارویی آن شامل:ضد سرفه،تسهیل کننده هضم غذا،تحریک تولید شیر در مادران شیرده می باشد.
عوارض جانبی ،افزایش هورمون های زنانه در مرد ها پس از مصرف طولانی و توصیه می شود در افراد مبتلا به آسم آلرژیک و فتو درماتیت با احتیاط مصرف گردد.
محصولات تجاری آن شامل :قطره انتی میگرن،کارامین،رازین،قطره افشره رازیانه،دینه کار میناقیف،گریپ واتر و کاربرد های غیر دارویی آن در صنایع غذایی و نوشابه سازی ،آرایشی و بهداشتی می باشد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران





شیرین بیان       Glycyhriza glabra


گیاهی است علفی و چند ساله که در نواحی شمال کشور بخصوص در حاشیه مزارع و جاده ها و نواحی ییلاقی استان به صورت خودرو وجود دارد.
جز مورد مصرف این گیاه در صنایع داروسازی ریشه آن می با شد.
مواد موثره اصلی این گیاه شامل :اسید گلیسیریزیک و اسید گلیسیر تینیک می باشد و خواص دارویی آن عبارتند از: درمان زخم اثنی عشر و رفع برونشیت
عوارض جانبی:در دوران شیر دهی و باردهی به علت اثرات هورمونی مصرف نشود . مصرف دوز بالا به مدت طولانی موجب حبس سدیم وآب ،کاهش فشار خون و از دست دادن پتاسیم می شود.
محصولات تجاری آن شامل:قرص آلتادین،پودر شیرین بیان ،پودر آنتی دیابت،منتازین و رازین،قرص د-رگلیس،پودر شیرینوش.
کاربرد های غیر دارویی آن در صنایع نوشابه و شیرینی سازی به عنوان طعم دهنده می باشد.
 گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران




علف هزار چشم  perforatum Hypericum
گیاهی است علفی و چند ساله که تقریبا در تمامی مناطق شمالی کشور به ویژه مازندران پراکنش داشته و برای کشت و کار برای این منطقه مناسب می باشد.
اجزا مورد مصرف این گیاه در صنایع داروسازی شامل پیکر رویشی و گل می باشد.
ماده موثره اصلی آن از هیپریسین تشکیل شده است
خواص دارویی آن شامل :آرام بخش،ضد اغسردگی ،ضد میگرن و طراوت پوست می باشد.
عوارض جانبی :منع مصرف همزمان با دارو های ضد افسردگی می باشد.
محولات تجاری آن شامل :قطره هایپیران و پودر علف چای می باشد.
کاربرد های غیر دارویی آن در صنایع آرایشی و بهداشتی می باشد.
طبق بررسی های بعمل آمده در حال حاضر بیش از  60 فرآورده دارویی از این گیاه بدست می اید که در بازار موجود است.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران





بومادران       Achilla mellifullium

گیاهی است علفی و چند ساله که در نواحی ییلاقی و کوهستانی مازندران وجود دارد و همچنین یکی از گونه هایی است که مناسب برای کشت و کار در نواحی ییلاقی کوهستان است.
اجزا مورد مصرف گیاه در صنایع داروسازی شامل گل ،برگ و پیکر رویشی گیاه می باشد .
مواد موثره اصلی این گیاه  شامل آزولن،تویون،سینئول-آلفا پینن و... می باشد.
خواص دارویی این گیاه شامل :رفع گر گرفتگی عضلات ،اشتها آور ،ضدآکنه واگزما،رفع بواسیر ،هضم کننده غذا و طبق آخرین  تحقیقات انجام گرفته به عنوان یکی از گیاهان دارویی موثر در درمان سرطان می باشد.
عوارض جانبی برای این گیاه گزارش نشده است.
محصولات تجاری این گیاه شامل پرسیکا و پودر شیرینوش می باشد.
کاربرد های غیر دارویی آن در صنایع آرایشی و بهداشتی به عنوان تقویت کننده مو و کرم های پوستی می باشد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران





سیر        Allium sativum


گیاهی است علفی و دو ساله که مناطق شمالی کشوربرای کشت آن مناسب گزارش شده است.
مواد موثره اصلی این گیاه شامل سولفوره و آلیسین می باشد.
خواص دارویی آن شامل: ضد زکام ،گلودرد و برونشیت،کاهنده کلسترول خون،کاهنده فشار خون و ضد انگل
عوارض جانبی ان شامل: ایجاد اختلالات گوارشی نظیر سوزش معده ،تهوع، استفراغ،اسهال و در افراد حساس حمله آسم و درماتیت تماسی می گردد.محصولات تجاری آن شامل: پودر آلیکون ،پودر آلیوم، پودر گارلت و قطره گارلیک می باشد.
جالب توجه اینکه 84 درصد داروهای ضد تصلب شرایین دارای مشتقات سیر بوده و همچنین سیر به همراه گونه هایی نظیر گل راعی، جینکو و... جز ده گیاه برتر دارویی جهان می باشد.
گردآوری از: محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران








کنجد     Sesamus indicum
             
 گیاهی است یکساله و به ارتفاع یک متر که در نواحی مختلف مازندران کشت می شود و قسمت مورد استفاده آن شامل دانه کنجد و برگ آن می باشد .
کنجد دارای پروتئین ،ویتامین های F،E،D،B ولیستین می باشد.مقدار روغن آن در حدود 50درصد است. روغن کنجد مرکب از 70درصد اسد های چرب اشباع نشده مانند اسید اولئیک و مقداری اسید های چرب اشباع شده مانند اسید پالمیتیک می باشد.
خواص دارویی آن شامل:دانه کنجد بسیار مقوی بوده و در اکثر کشور های فقیر به عنوان جانشین گوشت بکار می رود و برای چاق شدن و تقویت نیروی جنسی موثر بوده و برای رفع گرفتگی صدا بکار می رود.
برگ کنجد باعث رشد و سیاهی موی سر می شود ،فشار خون را کاهش مید هدو ضد رماتیسم است.
روغن کنجد برای رفع تنگی نفس و سرفه خشک و زخم ریه مفید است و سوزش ادرار را رفع می کند و به جای روغن زیتون در سالاد استفاده می شود.
کنجد با همه خواصی که دارد برای افرادی که بیماریهای معدی دارند مناسب بوده چرا که ثقیل الهضم می باشد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران



زیره سیاه    Carum carvi
گیاهی است علفی یکساله یا دو ساله و در نواحی مدیترانه پراکنش دارد و پراکنش آن درایران شامل نواحی شمالی ایران،رودبار،زنجان و سبلان می باشد.
جز مورد مصرف گیاه در صنایع داروسازی شامل میوه (بذر ) آن می باشد.
مواد موثره اصلی آن شامل تانن،موم، موسیلاژ،مواد رزینی ،مواد قندی و اسانس کارون ودی هیدرو کاروئل می باشد.
خواص دارویی آن شامل ضد دل درد ،هضم کننده ،ضد کرم،ضد تشنج و کاهش کوفتگی و کبود شدگی است و اسانس آن سبب بهبود رنگ پوست و چهره می شود .
عوارض جانبی : مصرف مداوم و بی رویه آن موجبات پیدایش ناراحتی هایی را در بدن فراهم می سازد.
محصولات تجاری ان شامل:دیورتیک ، د-رگلیس و کارامین می باشد.
کاربردهای غیر دارویی آن در صنایع غذایی ، شیرینی ، نوشابه و کنسرو سازی و صنایع آرایشی و بهداشتی می باشد.
در دامپزشکی از زیره جهت رفع بی اشتهایی و کم شدن مقدار شیر دام ها مانند گاو استفاده بعمل می آورند.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران






پرتقال   Citrus sinesis
گیاهی است درختی و چند ساله که در ابتدا از چین به هندوستان برده شده و سپس از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافت.
در ایران مناطق مناسب کشت آن جنوب وشمال کشور می باشد.
اندام مورد استفاده میوه ان می باشد.
مواد موثره موجود در پرتقال :غنی ترین منبع ویتامین Cاست البته باید دقت کرد که ویتامین Cدر اثر سرما و گرمای زیاد از بین می رود .پرتقال شامل پروتئین ، نشاسته ، فسفر ، ویتامین A،B2، B1، لیمونن،سیترال و لینالول می باشد.
خواص دارویی پرتقال:دانشمندان سوئدی کشف کردند که خوردن پرتقال از سرطان لوزالمعده جلوگیری می کند و کلسترول خون را پایین می آورد، بخصوص پوست سفید پرتقال و ورقه های نازک بین قسمت های داخل پرتقال. پرتقال ضد اسپاسم و آرام بخش می باشد و اگر چه اسیدی است ولی خاصیت قلیایی به بدن می دهد و برای کسانیکه گوشت زیاد مصرف می کنند و بدنشان اسیدی شده است ، مفید است.
موارد استفاده دیگر پرتقال : اسانسی که از گلهای پرتقال گرفته می شود بنام روغن نرولی معروف وخیلی گران است و در عطر سازی از ان استفاده می شود .در ضمن از پرتقال جهت معطر ساختن شربت ها و لیموناد ها به کار گرفته می شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران




شوید     Anethum graveolens
گیاهی است یکساله که به ارتفاع 30 سانتیمتر می رسد. در نواحی مختلف مانند تبریز و خراسان پراکنش داشته و در نواحی شمالی کشور کاشته می شود.
قسمت مورد استفاده شوید میوه و برگ آن است.
مواد موثره اصلی از : آلفا تریپنول، لیمونن، اسید فرولیک،مولیبدن،سلنیم و آپی ژنین تشکیل شده است.
خواص دارویی شوید شامل: از میوه شوید در درمان بیماری بواسیر و ناراحتی های کلیوی استفاده می شود.
همچنین میوه شوید اثر درمانی مشابه با رازیانه داشته و اثر نیرو دهنده ، مقی معده، هضم کننده غذا و رفع استفراغ می باشد
جالب توجه اینکه اسانس برگ و میوه اثر ضد قارچ داشته و باعث محافظت گندم از خسارت قلرچی در طی دوران نگهداری (ذخیره) می شود . اسانس شوید اثر قوی ضد تب را در موش نشان داده و در تحقیق دیگری اثر ضد باکتری اسانس شوید در مقابل ده میکرو ارگانیسم تائید شده است و نهایتا اینکه شوید دارای ترکیبات شیمیاییی موثر در درمان سرطان می باشد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران








زرشک     Berberis vulgaris
گیاهی است درختچه ای خاردار به ارتفاع 1تا 3 متر که در نواحی کوهستانی لستان پراکنش دارد.
قسمت مورد استفاده گیاه شامل: ریشه، پوست ریشه ، ساقه ، برگ ، گل و میوه آن است.
مواد موثره اصلی آن آلکالوئید ایزو کینولین ، در تمام قسمت های گیاه آلکالوئید بربرین ، اکیا کانتین بربامین می باشد و مقدار آلکالوئید در پوست ریشه بیشتر از قسمت های دیگر این گیاه است . میوه دارای 4 درصد مواد قندی ، 65 درصد اسید مالیک ، اسید تارتریک و مقادیری صمغ می باشد.
خواص دارویی آن شامل: درد های مفصلی و رماتیسم را تسکین می بخشد. عفونت گلو، مجاری ادراری ، ریه ها ، عفونت های مخمری اسهال را برطرف می سازد. قابض ، تقویت کننده قلب و کبد می باشد . دم کرده آن برای برطرف کردن ناراحتی های دهان مفید است .
جدید ترین پژوهش ها حاکی از آن است که ریشه زرشک برای درمان پولیپ بینی ، سرطان حفره دهان و تومور های کبدی موثر است.
شیرابه ریشه و ساقه این گیاه زرد رنگ بوده و اروپائیها و آمریکائیها برای رنگ آمیزی لباس از آن استفاده می کنند.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران




زعفران     Crocus sativus
گیاهی است پایا به ارتفاع تقریبی 30 سانتیمتر و در اغلب نقاط کشور بخصوص استان مازندران کشت می شود .
اندام مورد استفاده کلاله آن می باشد.
مواد موثره اصلی موجود در زعفران شامل: آلانین ، تیروزین ، اسید اولئیک ، بتا کاروتن و آلفا پینن می باشد.
رنگ مخصوص زعفران به دلیل وجود ترکیب آلفا کروسین و طعم تلخ آن بیشتر به دلیل ترکیب پیکرو سیکرین است.
ترکیب شیمیایی مهم زعفران سافرانول است که یک آلکالوئید است و قسمت اعظم اسانس زعفران را تشکیل می دهد در ضمن زعفران خشک در مقابل دما به خصوص نور بسیار حساس بوده و اکسیده می شود.
خواص دارویی زعفران شامل : درمان آسم و بی خوابی ، اثر مسکن روی اعصاب سطحی بدن ، موجب سهولت هضم غذا ، اثر مسکن سرفه در برونشیت های مزمن می باشد. همچنین ترکیب های موجود در زعفران به عنوان ضد اسپاسم ، معرق ، خلط آور بوده و در درمان انواع سرطان بکار گرفته می شود.
 گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران






نارنج      aurantium Citrus
درخت کوچکی است که در مناطق با آب و هوای مدیترانه ای و نسبتا گرم و مرطوب می روید و سرمای کمتر از 10 تا 15 درجه را تحمل می کند .
اندام مورد استفاده گل و میوه آن می باشد .
مواد موثره موجود در نارنج شامل : ویتامین B1، پرو ویتامین A، از گلهای تازه آن یا بهار نارنج مقداری اسانس روغنی و عرق بهار نارنج استخراج می شود . در پوست آن مواد هسپریدین ، اورانتیامارین و یک اسید متبلور و بی شکل وجود دارد .
خواص دارویی: شکوفه بهار نارنج برای رفع ترشحات سینه ، سرفه های گرم ، تسکین قی و آشفتگی و دل پیچه مفید است .
جوشانده پوست نارنج مقوی معده و کمی صفرا بر است . عرق بهار نارنج دارای خواص مقوی و نشاط آور است و برای تقویت اشتها رفع آروغ مفید است .
موارد استفاده دیگر: گذاشتن پوست و گل آن ما بین لباس ها مانع بید زدن است .
موارد منع مصرف: اسراف در خوردن آن برای کبد مضر است ، خصوصا که ناشتا خورده شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران







گردوJuglans regia     
گیاهی است درختی که در نواحی شمالی ایران پراکنش داشته و اندام مورد استفاده آن برگ و میوه آن است.
مواد موثره گردو شامل : اینوزیت ، اسید آلاژیک ، اسید گالیک ، اسانس با بوی مخصوص و مقدار زیادی پارافین و تانن دارد . پوسته گوشتدار میوه سبز گردو دارای ژوک لون ، قند ، اید سیتریک، اسید مالیک . اکسالات کلسیم است.
خواص دارویی : برگ درخت گردو و همچنین قسمت گوشتدار میوه نارس آن از مقوی های تلخ به حساب آمده ، اثر تقویت کننده ، رفع کرم و بهلاوه کم و بیش در درمان بیماری سل و دیابت اثر مفید ظاهر می کند. در استعمال خارجی اثر التیام دهنده زخم و جراحات و ضد عفونی کننده دارد . مصرف دم کرده برگ اثر کاهش دهنده مقدار قند خون در مبتلایان به دیابت دارد.
گردآوری از: محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران












ماریتیغال یا خار مریم    Silybum marianum
گیاهی است دو ساله که در حاشیه جاده ها و مزارع به صورت خودرو می روید.
قسمت های مورد استفاده شامل : برگ ، ریشه، ساقه و دانه آن می باشد.
مواد موثره اصلی موجود در گیاه شامل : تانن ، رزین ، آمیدون ، سلنیم ، نیاسین و اسید اولئیک می باشد .
طبق بررسی های جدید وجود ماده ای به نام کتی سین در برگ های گیاه و تیرامین در دانه های آن ذکر شده است . در میوه های این گیاه ماده ای به نام سیلی مارین گروپ وجود دارد.
خواص دارویی گیاه : از برگ های سبز آن به صورت خام در تهیه سالاد استفاده بعمل می آید. از ریشه آن در تهیه اغذیه راگو و مربا بکار می رود . ریشه و اعضای هوایی گیاه در تنظیم فشار خون ، رفع کهیر ناشی از آنافیلاکسی ،بیماری های کبدی و عدم ترشح صفرا مفید است. از محاسن فرآورده های این گیاه آن است که هیچ گونه سمیتی ندارد و می تواند به طور مداوم مصرف شود .
محصول تجاری آن سیلیمارین می باشد.
کاربرد های غیر دارویی آن در صنلیع آرایشی و بهداشتی می باشد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران







گزنه     Urtica dioica
گیاهی است علفی چند ساله و در اکثر نواحی مرطوب شمال می روید.
قسمت های مورد استفاده گزنه برگ های تازه گزنه ، ریشه و شیره حاصل از آن است . دانه آن هم کم و بیش به مصارف درمانی می رسد.
مواد موثره اصلی موجود در گزنه شامل : لیستین و گلوکزیدی با اثر قرمز کننده پوست و به علاوه لعاب ، تانن ، اسید فرمیک و چند املاح معدنی و گوگرد در این گیاه تائید شده است. از سر شاخه های گیاه ماده رنگی به نام اورتی سین گرفته می شود.
خواص دارویی گزنه شامل: ضد انگل ، کرم کش ،قابض و مدر بوده و در علاج بیماری های قند و بند آوردن خونروی موثر است. برای ورم های پروستات ، کمبود ویتامین C ، برای تسکین درد طحال و کلیه مفید است.
عوارض جانبی شامل: اسراف در خوردن گزنه مضر و خطرناک است و ممکن است موجب قطع ترشح ادرار شود .
محصول تجاری آن پروستاتان می باشد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران







هویج     Dacus carota   
گیاهی است یکساله که در نواحی شمال کشت می گردد.
قسمت مورد استفاده : ریشه ، میوه و دانه
مهمترین مواد موثر دارویی : -ریشه: کاروتن ، املاح ، پکتین و انواع ویتامین  - دانه:روغن ثابت ، اسانس،ویتامین های A،B،C ، آنزیم ها و گلوتامین
خواص درمانی : به عنوان مدر بکار رفته ، دارای اثر پیشگیری کننده کوری بوده و به علت داشتن ویتامین های مختلف در بیماری های عفونی اثر مقاوم کننده دارد .
از خواص آن می توان تاثیر بسیار زیاد آن در کاهش خطرات برخی از شدید ترین و غیر قابل درمان ترین انواع سرطان بخصوص سرطان ریه و سرطان لوزالمعده را نام برد.هویج در کاهش کلسترول خون ، باز کننده گرفتگی ها . انسداد کبد و پیشگیری از یبوست مفید است.
دکتر منکژس معتقد است اگر تنها روزانه یک عدد هویج بیشتر مصرف شود ممکن است سالیانه از بروز حدود پانزده تا بیست هزار مورد مرگ در اکثر سرطان ریه در آمریکا پیشگیری شود.
خوردن خوراکی های دارای مقدار زیادی بتا کاروتن نظیر هویج ، سیب زمینی شیرین و کدو حلوایی در کاهش ابتلا به سرطان حنجره و نای و پروستات اثر محسوسی دارد.
موارد منع مصرف : در دوران بارداری اثر قاعده آور ، سقط کننده و اثر تحریک کنندگی رحم دارد و نباید زیاد مصرف شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران



کاسنی      Cichorium intybus
گیاهی است بوته ای و دائمی که به صورت خودرو در نواحی شمال کشور مشاهده می شود.
قسمت مورد استفاده : بذر ، ساقه و ریشه آن است.
مهمترین مواد موثره : بتا کاروتن ، تانن، مالتول ، اسید سیتریک و اسید کافئیک
خواص درمانی : از جوشانده ریشه آن هنگام ابتلا به بیماری های کبدی ، سنگ های صفراوی و کلیوی و همچنین در رابطه با ورم های مجاری ادرار استفاده می شود.
از برگ و ریشه کاسنی در موارد زردی ، عفونت های مجاری ادرار، رماتیسم و وجود خون در ادرار مصرف می شود . تخم کاسنی به عنوان ملین ، دفع سنگ کلیه و اختلالات کار کبد و سوء هاضمه استفاده می شود.
اثر ضد کلسترولی آن در سال های اخیر صریحا به اثبات رسیده و معلوم شده که ریشه کاسنی تاثیر مثبت در بیماری دیابت دارد و همچنین ضماد آن در بیماری نقرس مفید است.
موارد منع مصرف: با توجه به اثر تحریک رحم و سقط آوری این گباه از مصرف زیاد آن در دوران بارداری پرهیز شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران








علف چشمه – آب تره ( او تره )   Nasturtium officinalis
گیاهی است که در حاشیه رود خانه ها و جریان های دائمی آب رویش دارد.
قسمت مورد استفاده: برگ، دانه و گل
مهمترین مواد موثره: علف چشمه دارای آهن ، ید ، منگنز ، کلسیم ، ویتامین های A،C،D ، روغن فرار، آنزیم بتا کاروتن.
خواص درمانی : خلط آور ، درمان سرفه و برونشیت ، ترمیم کننده املاح بدن ، اشتها آور ، پائین آورنده قند خون و برطرف کننده عوارض پوستی بدن است.
مصرف علف چشمه به صورت خام دارای اثر ضد اسکوربوت قوی است بطوریکه مصرف آن عوارض ناشی از فقدان ویتامینC را در مدت کوتا هی رفع می کند و همچنین در جلوگیری از ریزش موی سر مفید است.
موارد منع مصرف: مصرف طولانی مدت بیش از 4 هفته بدلیل آسیب های کلیوی ، کودکان زیر 4 سال و افرادی که دچار زخم معده یا اثنی عشر هستند.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران










ریحان     Ocimum basilicum
 
گیاهی است علفی ، یکساله و معطر که در نواحی شمالی کشور کشت می شود.
اندام مورد استفاده : برگ و سر شاخه گلدار آن و دانه
مهمترین مواد موثره : اسانس بازیلیک یا روغن ریحان ، آلفا تریپنول ، آنتول ، تیروزین ، اسید اولئیک ، گلیسین ، ساپونین و استراگول
خواص درمانی : آرام بخش، خلط آور ، از بین بردن نفخ ، مقوی معده ، رفع التهابات دستگاه مجاری ادراری و در استعمال خارجی جهت درمان اگزما و تقویت موی سر بکار می رود. برگ آن در ناراحتی های حاصل از نیش حشرات بکار می رود.
موارد منع مصرف: مصرف طولانی مدت آن به خاطر وجود ترکیب استراگول ممنوع است.
مصرف ان توسط افراد زیر 5 سال ممنوع است  همچنین مصرف آن در دوران بارداری و شیر دهی ممنوع است.
گردآوری از: محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران








اسفناج    Spinacia oleracea  
گیاهی است علفی ، یکساله یا دو ساله که در شمال کشور کشت می شود.
قسمت مورد استفاده برگ های آن است.
مهمترین مواد موثره : بتا کاروتن، نیاسین ، آلانین ، سلنیوم، اسید اولئیک ، ویتامین های A، B3 ، آهن ، پتاسیم ، اسید اگزالیک ، اسید ارسنیک و اسید فولیک
خواص درمانی : خوردن اسفناج در رفع تشنگی ، لاغر شدن و وزن کم کردن مفید است. اسفناج بهترین دارو برای کسانی است که مبتلا به کم خونی هستند. ترشحات لوزالمعده را افزایش و برای تقویت اعصاب مفید است.
اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3 بسیار غنی بوده و بهترین دارو برای بیماری پلاگرت می باشد ( بیناری که به علت کمبود ویتامین B3  در بدن بوجود می آید که علائم تشنج ، اختلال در دستگاه هاضمه و بوجود آمدن لکه های قرمز در بدن است.
موارد منع مصرف: اسفناج به علت داشتن اگزالات برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل ، سنگ کلیه و مفاصل مناسب نیست.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران









شنبلیله     Trigonella foenum-graecum
گیاهی است علفی و یکساله که در نواحی شمال کشور کشت می شود.
قسمت مورد استفاده: برگ و دانه های آن است.
مهمترین مواد موثره: حدود 65-40 درصد دانه ها را ، مواد قندی که عمدتا مربوط به موسیلاژ روی دانه ها است ، تشکیل می دهد . ترکیبات دیگر دانه ها شامل نشاسته ،مواد فیبری ،روغن ثابت به میزان 10-6 درصد، اسانس، فلاونوئید، ویتکسین و کومارین می باشد همچنین این گیاه دارای بتا کاروتن، تیروزین ، اسید فولیک ، آلانین ، ریبو فلاوین ، مواد ازته ، فسفر و ویتامین B3  می باشد.
خواص درمانی:
 گیاهی است نیرو بخش و برای بیماران مسلول و افراد نحیف و لاغر به علت ذخائر لازم در بدن مفید است. شنبلیله در رفع سل استخوانی اطفال بسیار موثر است . به علت داشتن ویتامین B3 عامل جلوگیری کننده از بیماری پلاگرا می باشد و اثر گشاد کنندگی عروق را نیز داراست.
خواص دیگر آن شامل ضد التهاب ،مقوی قلب، خواص ضد میکروبی، کاهش کلسترول خون و کاهنده ورم می باشد که به طور خوراکی موثر است. و ضد آترو اسکلروز، ضد سرطان، ، کاهنده چربی خون، کاهنده پر فشاری خون ،کاهنده تری گلیسرید خون، مقوی رحم و ضد کرم می باشد.
از شنبلیله به طور موضعی ، به شکل خمیر و پماد ( مرهم ) جهت درمان جوشها، سوختگی، التهابات  واگزما استفاده می شود.یکی از اثرات اصلی و خوب آن کاهش قند خون است که می تواند در افراد دیابتی مورد مصرف قرار گیرد .
موارد منع مصرف: مصرف شنبلیله در دوران باردهی و شیردهی ممنوع است. موسیلاژ موجود در دانه این گیاه سطح مخاطی دستگاه گوارشی را می پوشاند و جذب داروهای خوراکی را به تعویق می اندازد.و مصرف بیش از اندازه آن باعث سردرد ، تهوع و تحریکات پوستی شده و در زمان شیردهی و حاملگی باید با احتیاط مصرف گردد.
گردآوری از: محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران






بنفشه      Viola odorata
گیاهی است علفی پایا که در نواحی شمال کشور به صورت خودرو وجود دارد.
قسمت مورد استفاده : برگ و گل آن
مهمترین مواد مورد استفاده : اوژنول ، اسید سالیسیلیک ، موسیلاژ ، آنتوسیانین ، ساپونین ، صمغ ، متیل سالیسیلات
خواص درمانی : گل بنفشه در رفع گریپ، برونشیت های حاد ، گلودرد و بطور کلی بیماری های سینه ، التهاب دستگاه هضم ، کلیه و مثانه بکار می رود. مصرف آن در بیماری های مخملک و سرخک معمول است. برگ بنفشه اثر نرم کننده دارد و ریشه آن دارای اثر قی آور است.
در استعمال خارجی جهت سوختگی و ناراحتی پوستی بکار می رود. برگ وگل گیاه جهت دفع سنگ های مجاری ادرار و گل آن جهت کم کردن فشار خون و در صنعت عطر سازی بکار می برند . در ضمن برگ های آن را جهت جلوگیری از سرطان استفاده می کنند.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران











گشنیز       Coriandrum sativum
گیاهی است که در نواحی شمال کشور کشت می شود.
قسمت مورد استفاده : میوه و برگ آن است.
خواص درمانی : میوه گشنیز دارای اثر درمانی مشابه میوه رازیانه و زیره سیاه بوده و مانند آن ها خاصیت نیرو دهنده ، هضم کننده غذا ، ضد تشنج و ضد کرم می باشد. میوه گشنیز در مواردی که مسمومیت بر اثر پیدایش تخمیر های عفونی در روده پیش می آید به علت خاصیت ضد باکتری که دارد ، اثر مفید ظاهر می کند.
مصرف آن در بیماری های عفونی مختلف مانند تب تیفوئید و بیماری هایی با منشا باسیل و تل های دانه ای توصیه شده است. برگ های گشنیز مسکن و آرام بخش بوده و جویدن آن برای رفع جوش های دهان و تسکین سوزش آن و همچنین ستکین درد دندان بکار می رود.
موارد منع مصرف: گشنیز برای افراد مبتلا به تنگی نفس و آسم مضر است. همچنین مصرف بیش از حد آن سستی توام با خستگی مفرط منجر به خواب عمیق و حالاتی نظیر گنگی و بیحسی پیش می آورد که ممکن است خاتما منجر به ورم معده و روده و پیدایش خون در ادرار و نفریت حاد ( التهاب ) گردد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران








موز      Musa sapientum
 
قسمت مورد استفاده : میوه ، برگ ، ریشه و ساقه
مهمترین مواد موثر دارویی: اسید های تاتیک و گالیک ، پروتئین ،
 چربی ، قند ، کلسیم ، آهن ، پتاسیم ، ویتامین های A، B ،C  ،
 دوپامیند، بتا کاروتن ، نیاسین ، تیروزین و سروتونین
خواص درمانی : جوشانده برگ ، گل و همچنین له شده ساقه گیاه
جهت درمان سوختگی ها و بند آوردن خون ، میوه نارس آن قابض و ریشه آن ضد صفرا و از شیره گیاه برای بند آوردن خون استفاده می شود.  میوه موز برای افرادی که دارای فشار خون بالا هستند کمک کرده همچنین خطر حملات قلبی را کاهش می دهد. بهبود دهنده زخم مزمن معده و کاهش کلسترول خون می باشد . ملین بوده  و همچنین درمان کننده اسهال و اسهال خونی است.
موز تاثیر خوبی در تامین رشد و تعادل سیستم اعصاب دارد .
احتیاطات مصرف: موز به علت دارا بودن قند زیاد برای مبتلایان به مرض قند مضر است و نباید در خوردن آن افراط کنند. در ضمن زیادی مصرف موز نفاخ بوده و برای رفع این عارضه باید پس از مصرف موز کمی نمک خورد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران








قهوه      Coffea arabica
قسمت مورد استفاده : دانه ( میوه)
مهمترین مواد موثره دارویی: کافئین، آدنین، اسید نیکوتینیک، بتا کاروتن، نیاسین ،ریبوفلاوین
خواص درمانی : مسکن حصبه ، آبله و یرقان ، ضعیف کننده قوای جنسی ، ضد عفونی کننده ، برای سوختگی ها و ضد افسردگی است و برونشها را باز می کند .از کرم خوردگی دندان جلوگیری می کند.
مضرات قهوه: فشار خون را بالا می برد ، کلسترول خون را افزایش می دهد . ایجاد ناراحتی های روده ای و معدی می کند لرزش و رعشه می آورد. باعث تحریک و ضعیف شدن قلب می شود.
موارد منع مصرف: قهوه در زنان باردار منجر به کم خونی فقر آهن شده و در دوز بالا اثرات سقط آور دارد. در مادران شیرده غلظت پلاسما ی خون را به نصف رسانده ، بنابر این بهتر است مادران شیرده  قهوه مصرف نکنند. مصرف طولانی مدت آن سبب بی خوابی ، بی قراری ، هیجان ، درد معده و همچنین باعث افزایش فشار خون ، سرطان و از دست دادن کلسیم و منیزیم و افزایش کلسترول می شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران









زرد چوبه     Curcuma longa
قسمت مورد استفاده: ساقه زیر زمینی (ریزوم )
مهمترین مواد موثره دارویی: روغن فرار، آلفا پینن، بتا کاروتن، نیاسین، اسید اسکور بیک، اسید کافئیک و اوژنول
خواص درمانی : گرفتگی و انسداد کبد را باز می کند ، تسکین درد دندان ، تقویت کننده معده ، برای التهابات پوستی ف درد روماتیسم ، سرفه و سل مورد استفاده قرار می گیرد. گرد زرد چوبه خاصیت آنتی اکسیدان داشته و این اثر فنلی ماده کورکومین می باشد.
موارد منع مصرف: مصرف آن در صورت وجود زخم معده یا ترشح زیاد اسید معده ممنوع است. در بانوانی که قصد بارداری دارند به خاطر مهار لقاح و زایایی توسط مقادیر بالای زرد چوبه منع مصرف دارد.
در بارداری به دلیل اثر قاعده اور و سقط آور مصرف زرد چوبه ممنوع می باشد. در صورت وجود سنگ های صفراوی نباید مصرف شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران










چای     Camellia sinensis
قسمت مورد استفاده: برگ آن
مهمترین مواد موثره دارویی: کافئین، تانن ، موم، رزین، املاح معدنی، آدنین، تئوفیلین، تئوبرومین، لیکوپن، متیل سالیسیلات، بتا کاروتن، صمغ، سلولز و فلوراید
خواص درمانی : چای سبز و سیاه دارای رنگدانه هایی می باشد که اثر کاهش ابتلا به سرطان های مختلف در آنها دیده شده است. مصرف دم کرده چای باعث تسریع حرکات تنفسی ، سرعت در گردش خون ، رفع خواب آلودگی و تقویت نیروی فکری می شود. نوشیدن چای می تواند از پوسیدگی دندان ها جلوگیری می کند.
موارد منع مصرف: در بیماران کلیوی به دلیل خاصیت مدر کافئین و تئوفیلین موجود در چای نباید مصرف شود.
مصرف چای در زخم های دوازدهه یا اثنی عشر مجاز نیست. در ناراحتی های قلبی ، در اختلالات روانی  و در بچه ها به دلیل کاهش جذب آهن منع مصرف دارد. در زنان باردار باعث تولید جنین کم وزن ، زایمان زودرس و به طور ضعیفی با مرگ جنین در ارتباط است.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران









فلفل سبز    Capcicum annuum     
ترکیبات مهم فلفل شامل اولئورزین ، کاروتنوئید ، ویتامین A ،C و مقدار کمی اسانس می باشد. اثرات مهم: از قدیم فلفل را به عنوان ضد آسم ، ضد تب ، درمان عفونت های دستگاه تنفسی ، مشکل هضم غذا و ضد سرطان مصرف می کرده اند.
ماده اصلی فلفل به نام کاپساایسین دارای خاصیت محرک ، ضد دردهای عصبی ، ضد ورم ، ضد آرتریت و ضد روماتیسم می باشد.
مصرف خوراکی فلفل دارای خواص محرک گردش خون ، ضد اکسیدان ، کاهنده کلسترول و چربی خون ، همچنین دارای خاصیت کاهش چسبندگی پلاکت می باشد که با این عمل از لخته شدن خون و ایجاد سکته جلوگیری می کند.
تحقیقات کلینیکی جدید نشان داده شده است که مصرف کرم های حاوی 25درصد تا 75 درصد کاپسایسین موجود در فلفل به صورت موضعی تا 4 بار در روز می تواند در کاهش درد های آرتریت و روماتیسم موثر باشد.
عوارض جانبی: فلفل جز گیاهان بدون خطر می باشد ولی ممکن است در بعضی افراد ایجاد حساسیت نماید همچنین مصرف بیش از اندازه آن ممکن است باعث التهابات بر روی پوست بدن ، غشای مخاطی و مخاط معده و روده گردد.
گردآوری از: محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران





زیتون      Olea europea
ترکیبات مهم برگ زیتون شامل : ترکیبات اولئورزین ، گلوکوزید اولئورزین ، آپی ژنین ، لوتئولین ،فلاونوئید و روتین می باشد.
اثرات مهم برگ زیتون : ضد باکتری، ضد اسپاسم، ضد ویروس تبخال، ضد قارچ ،گشاد کننده رگهای قلب، کاهنده کلسترول خون، کاهنده قند خون، کاهنده فشار خون و کاهنده اسید اوریک
ترکیبات مهم میوه زیتون شامل : اسید اولئیک، اسید لینولئیک، اسید پالمیتیک و اسید استئاریک می باشد.
اثرات مهم میوه و روغن زیتون : کاهنده کلسترول خون ، آزمایش های مختلف نشان می دهد کهLDL را کاهش وHDL را افزایش می دهد. به همین دلیل مقدار 5 قاشق غذا خوری روغن زیتون در روز برای افرادی که قلب خود را عمل کرده اند بسیار مفید تشخیص داده شده است.
خواص دیگر روغن زیتون شامل کاهش پر فشاری خون ، ضد میکروب و ضد قارچ ، ضد سم سرب ، کاهنده قند خون ، ملین و محافظ معده می باشد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران










پیاز      Allium sepa
مواد موثره اصلی پیاز شامل : پروتئین، ویتامین هایB1،B12وC ،اسانس، ساکارز، ترکیبات گوگردی، پتاسیم ،ساپونین و استرول می باشد.
خواص درمانی : مهمترین اثرات دارویی پیاز در بیماریهای قلبی-عروقی ، دیابت ، تنفسی ، سرطان و میکروبی است .
اثرات ایده آل پیاز شامل کاهش چربی خون ،کاهش کلسترول و تری گلیسرید ،کاهش پر فشاری خون و کاهش چسبندگی پلاکت ها می باشد.اصولا این خواص در پیاز خام به مراتب بیشتر از پیاز پخته و سرخ شده است چرا که اجسام موثر در پیاز مواد گوگردی است که با حرارت تبخیر و تجزیه می شود.
بررسی های جدید نشان داد که پیاز دارای اثر خوب ضد سرطان می باشد . پژوهشگران این اثر را مربوط به مواد ضد اکسیدان و وجود ترکیبات گوگردی پیاز می دانند.همین مواد دارای خاصیت قابل توجه ضد سرطان روده بزرگ و سینه زنان می باشند که در تحقیقات جدید دانشمندان فرانسوی به اثبات رسیده است .
اثرات دیگر پیاز شامل ضد آسم، ضد قارچ و ضد کرم ،جلوگیری از پوسیدگی دندان، ضد آلرژی ،ضد ورم و التهاب، کاهش دهنده قند، خون آرام بخش و ضد عفونی کننده می باشد.
مقدار مصرف : روزانه 150-50 گرم پیاز خام و یا 20 گرم پیاز به صورت خشک باید مصرف گردد.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران


سویا      Glycine max
ترکیبات مهم سویا شامل : کربو هیدرات، پروتئین، روغن، املاح کلسیم ،آهن و پتاسیم ،ویتامین و یکی از مهمترین ترکیبات ضد سرطانی به نام جنیستئین در سویا وجود دارد .
خواص درمانی : بیش از هفت هزار مطلب تا کنون در مورد اثرات درمانی سویا به چاپ رسیده که مهمترین آنها درباره اثرات ضد سرطانی ، جلوگیری از مشکلات یائسگی، جلوگیری از پوکی استخوان، جلوگیری از بیماری های قلبی و عروقی و مشکلات روده ای – معده ای می باشد.
افزایش مصرف سویا در آسیا با کاهش مشکلات قلبی و عروقی ارتباط دارد . تحقیقات نشان می دهد افرادی که در رژیم آنها سویا وجود دارد و یا گیاهخواران که در رژیم آنها سویا مصرف می شود دارای کاهش چربی و کلسترول خوبی هستند.
تحقیقات جدید نشان داد که مصرف سویا در مردان باعث کاهش سرطان پروستات می گردد . مردان آسیایی اکثرا غذاهای کم چرب و با فیبر زیاد مانند سویا مصرف می کنند و در مقایسه با مردان اروپا و آمریکای شمالی کمتر دچار سرطان پروستات می شوند. همچنین تحقیقات دیگری نشان می دهد که سرطان سینه در انگلستان 2/0 درصد و در زنان ژاپن 05/0 درصد می باشد.احتمال کاهش این آمار در آسیا ممکن است مربوط به میزان مصرف سویا باشد .
خواص دیگر سویا شامل ضد ویروس ضد التهاب محافظ قلب و کبد و کاهنده چربی خون می باشد.
 گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران








سیب      Malus spp
ترکیبات مهم سیب : برگ ، پوست و ریشه سیب حاوی ماده ای به نام فلورتین است که ضد میکروب می باشد. میوه سیب حاوی پکتین ،تانن، پروتئین، فلاونوئید ،چربی، قند، فیبر، املاح معدنی شامل کلسیم، آهن، فسفر، پتاسیم و سدیم، همچنین ویتامین های سیب شامل تیامین، ریبو فلاوین، نیاسین و ویتامین  Cمی باشد.
اثرات مهم سیب : به دلیل وجود ماده ضد میکروبی فلورتین در سیب دارای خاصیت ضد میکروبی وبا است.سیب برای کنترل اسهال و رفع یبوست مصرف می شود . برای بدست آوردن خاصیت ضد اسهالی سیب باید آن را بدون پوست مصرف نمود تا فقط پکتین آن موثر باشد و در مورد اثر ضد یبوست باید سیب را با پوست مصرف نموده تا گذشته از پکتین ، مقداری فیبر توسط پوست آن به بدن برسد و به عنوان ضد یبوست عمل کند.
اثرات مفید دیگر سیب شامل کاهنده اسید اوریک ،رفع گرفتگی صدا و سرما خوردگی، رفع سرفه و بیماریهای سینه،کاهنده کلسترول خون، ضد عفونی کننده رود، جلوگیری از سفت و سخت شدن رگ ها ( تصلب شرائین )، ضد دیابت، ضد سرطان و برطرف کننده واریس می باشد. در مجموع با وجود ترکیبات مهم و ارزشمند در سیب مصرف آن به طور مداوم از نظر حفظ سلامتی بسیار قابل توجه بوده به طوری که مثال معروف " هر که هر روز یک سیب بخورد نزد دکتر نخواهد رفت" را در اکثر کتاب های خارجی که از قدیم معتقد بوده اند ، می بینیم .
احتیاط مصرف : دانه های سیب حاوی ترکیبات سیانید بوده و خوراکی نمی باشد . خوردن مقدار زیلد آن بخصوص اگر زیاد له شوند ممکن است باعث مسمومیت گردد. گردآوری از: محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران
 



کرفس         Apium  graveolens
 ترکیبات مهم کرفس حاوی 3-2 درصد اسانس است که دارای حدود 60 درصد لیمونن و 10 درصد ساپینن به عنوان اجسام اصلی می باشند. ترکیبات دیگر آن شامل فوروکومارین، فلاونوئید، ویتامین های مختلف ومقدار زیادی مواد معدنی از جمله سدیم و کلرین است.
اثرات مهم کرفس : متخصصان داروهای گیاهی آن را برای ورم مفاصل ، هیستری و ضعف اعصاب توصیه می کنند. همچنین در انسان اثر کاهش فشار خون آن به اثبات رسیده است. اسانس دانه دارای اثر آرام بخش ، کاهنده قند خون ، ضد سرطان و ضد قارچ است. مهمترین اثرات گزارش شده کرفس شامل : ضد آلزایمر ، ضد التهاب مفاصل ، کاهنده چربی خون ،کاهنده پر فشاری خون ، ضد عفونی کننده مجاری ادرار ، ضد باکتری ، ضد افسردگی ، مقوی معده و رحم می باشد.
چون بعضی از ترکیبات کرفس به علت پختن تغییر نموده و یا تبخیر می شوند ، لذا خواص دارویی کرفس پخته کمتر از کرفس تازه و یا آب کرفس می باشد.
عوارض جانبی : در تورم کلیه باید با احتیاط مصرف شود. همچنین ممکن است عوارض پوستی ناشی از کومارین های آن ایجاد شود.
گردآوری از : محمد اکبرزاده، عضوهیات علمی مرکز تحقیقا ت کشاو رزی ومنابع طبیعی مازندران